18 Haziran 2019

DEGAS VE KÜÇÜK DANSÇI

DEGAS VE KÜÇÜK DANSÇI

“Kalbimi pembe saten bir ayakkabıya hapsettim.” Edgar Degas

YKY ON DÖRT YAŞINDAKİ KÜÇÜK DANSÇI

VE MİNİKLER İÇİN DEGAS VE KÜÇÜK DANSÇI KİTABI

Dansı resimlerine aktaran Fransız ressam Edgar Degas (19.07.1834-27.09.1917) balerin resimleriyle bilinir. Ancak onun birçok heykeli de bulunmakta. Bunlardan en ünlü olanını birkaç yıl önce Montmartre’da gezerken bir dükkânda Degas’nın La Petite Danseuse heykelciğini almıştım. Sanat tarihi dersinde gördüğümden beri etkiler beni bu küçük kız. Hikayesini ve heykel sergilendiğindeki aldığı tepkileri okuduğumda daha da ilgimi çekmişti. Şimdilerde kitaplığımda duruyor ve her baktığımda hissettiklerimin tamda aynısını hisseden Camille Laurens’in yazdığı Yapı Kredi Yayınları’ndan On Dört Yaşındaki Küçük Dansçı kitabı geçen ay taze çıktı. Kitabın yazılış tarzını çok sevdim, Degas’dan ziyade, heykele modellik yapan o küçük kıza odaklanıyor. “Dünyaca ünlü biri, peki ama kaç kişi onun adını biliyor? Suretine Washington’da, Paris’te, Londra’da, New York’ta, Dresden ve Kopenhag’da hayranlıkla bakılıyor, peki ama mezarı nerede?” (s.9)

Adı Marie Genevieve Van Goethem olan ailesi yoksul bu küçük kız 1880’li yıllarda Paris operasında balerin olarak dans ediyor. On iki yaşındayken Degas’ya modellik yapıyor. Modelliğin ve dansın dışında da işler yapmak zorunda çünkü geçimlerini ablasıyla birlikte sağlıyorlar. Bu işlerin içinde fahişelik ve hırsızlıkta var. Dönemin balerin anlayışı bugünkünün aksine saygınlıktan uzak, sefillik içerisinde. Dansçıların hayatlarının zorluğunu şu satırlarla betimlemiş Laurens "…Henüz on beşine geldiklerinde çoğu alkolik olmuştur bile -operanın fuayesinde birileriyle birlikte sarhoş olmak cezbedicidir- diğerleriyse tüberkülozdan hayata veda eder. Küçüklerin sınıfında çocuklar hala nispeten neşeli ve uyanıktır ama ergen olur olmaz bakışları anlamsızlaşır ve kaderine boyun eğmiş bir mizaca sahip olurlar, çocukluklarını yaşamadan fuhuşa başlarlar.” (s.25) Hayatı çileli geçen Marie’nin modellik yaptığı Degas heykeli ise sergilendiğinde çok feci yorumlar alır. Ucube, eciş bücüş, zevksizlik, iğrenç, bir maymun gibi korkunç yorumlar alsa da Degas daha sonra da bu heykelin üzerinde çalışmaya devam eder. Kuşkusuz balerinlerin o dönemdeki etiketleri sebebiyle sergiye gelen aileleri ve belki de operanın müdavimi olan beylerin sergi salonunda görmek isteyeceği son şeydir. Bal mumundan yapılan, gerçek balerin potinleri ve tütüsü giyen bu heykel döneminde ve sonrasında oldukça ses getirmiş. Degas balerinleri dönemin algısı güzellikleri ya da cinsellikleri ile değil, geçim sıkıntısıyla mücadele eden yorgun ve halsiz yalnız kızları resimler. Kitap tüm bunların yanında Marie’nin yani o on dört yaşındaki küçük dansçının hayatına, Paris Operasının kulislerinin perde arkasına, dönemin ahlak, gerçeklik ve güzellik algısına, Degas’nın balerinlere bakışına ve dönemsel ilginç tespitlerle eseri irdeliyor ve bunu yaparken yazar sözünü hiç sakınmıyor. Ben ilgiyle okudum sizde de keyifli okumalar diliyorum.

Ek olarak miniklere de bir kitap tavsiyem olacak Degas ve küçük dansçı ile alakalı. İçerisindeki CD de sesli anlatımla birlikte, Pearson etiketi ile Laurence Anholt- Degas ve Küçük Dansçı kitabı. Hikâye tabi burada oldukça naif işlenmiş. Keşke gerçek hayatta da böyle olsaydı. Marie’nin en büyük hayali Paris Operasında büyük bir balerin olmak, annesi ona balerin kostümleri dikiyor, heykel sergilendiğinde annesi ile sergiye gidiyor ve bu benim anne diyor. Marie’nin hayatı bundan çok farklı olmuş ama en azından kardeşi Louise-Josephine saygın bir bale öğretmeni olabilmiş. Çizimleri ve hikayesi ile keyifli bir kitap.

Yazan Aylin K.I.

Son Eklenenler

BİYOGRAFİK VAN GOGH
KİTAPLARLA SANAT

BİYOGRAFİK VAN GOGH

  •  267
  •   0
  • 20 Temmuz 2022
KIYIDA TEK BAŞINA
KİTAPLARLA SANAT

KIYIDA TEK BAŞINA

  •  68
  •   0
  • 18 Temmuz 2022
BETÜL ATLI PLAK KAPAKLARI
SANATLANDINIZ

BETÜL ATLI PLAK KAPAKLARI

  •  69
  •   0
  • 15 Temmuz 2022
ŞAKİR PAŞA AİLESİ
KİTAPLARLA SANAT

ŞAKİR PAŞA AİLESİ

  •  185
  •   0
  • 02 Temmuz 2022
BÜYÜK İSTANBUL DEPRESYONU
SİNEMA

BÜYÜK İSTANBUL DEPRESYONU

  •  338
  •   0
  • 23 Mayıs 2022
COCO CHANEL NO 5
SANATLANDINIZ

COCO CHANEL NO 5

  •  227
  •   0
  • 23 Nisan 2022
SWATCH RESSAM SAATLERİ
SANATSAL HEDİYELER

SWATCH RESSAM SAATLERİ

  •  793
  •   0
  • 14 Mart 2022
1001 ALBÜM
KİTAPLARLA SANAT

1001 ALBÜM

  •  239
  •   0
  • 26 Şubat 2022
SELDA BAĞCAN PLAK
SANATLANDINIZ

SELDA BAĞCAN PLAK

  •  291
  •   0
  • 20 Şubat 2022
BAŞKA KEDİLER
KİTAPLARLA SANAT

BAŞKA KEDİLER

  •  309
  •   0
  • 12 Şubat 2022
GÜN İÇİNDE RADYODA
SANATLANDINIZ

GÜN İÇİNDE RADYODA

  •  387
  •   0
  • 25 Ocak 2022
FİKRET ADİL BOHEM HAYATI
KİTAPLARLA SANAT

FİKRET ADİL BOHEM HAYATI

  •  380
  •   0
  • 23 Ocak 2022

0 Yorum Atıldı

Bu yazı için henüz yorum girilmemiştir

Yorum Yap

BİZİ İNSTAGRAMDA TAKİP EDİN

Instagram